Noordse Principes van Hogere Orde

Eigenlijk zou het noordse metafysica moeten heten, maar ik vind de uitdrukking principes van hogere orde een toepasselijkere bewoording voor de dingen die aan het leven van mens en volk ten grondslag liggen. Het legt meer nadruk op datgene dat ons ertoe aanzet om onszelf te verheffen, zowel op persoonlijk vlak als ook in het grotere verband waarin we als volk samenleven. Het geeft ook veel meer een gevoel van niet-tijdgebondenheid. De hogere ordenende principes die een volk eigen zijn, gaan dwars door de historie heen en verbinden ons met onze verre voorouders op een manier waarvan men zich vaak niet bewust is. Het is een soort volksgeest die zich steeds op verschillende manieren manifesteert, maar in haar essentie toch steeds dezelfde is. En ook noodzakelijkerwijs hetzelfde is omdat wij de genetische, historische en (in diepere zin des woords) culturele erfgenamen zijn van duizenden jaren voorouders die dit land en volk aan de klauwen van de ijstijd hebben onttrokken en het hebben gemaakt tot wat het nu is. Ieder volk evolueert en ontwikkelt zich samen met het land waarop zij leven. Een woestijnvolk ontwikkelt andere eigenschappen, dan een volk dat in bergen woont of bijvoorbeeld de donkere Europese wouden en valleien. Zo hebben ook wij een geest en essentie ontwikkelt die typisch voor ons als volk is. Zoals de Japanse volksziel typisch Japans is, zo is ook de Noord-Europese volksziel typisch voor ons. En wie dieper onder de oppervlakte gaat kijken, ziet daar de ordenende principes die zich steeds weer naar de oppervlakte werken en daar ons leven en onze werken binden aan dit fundament.

De meesten van ons zijn in enige mate bekend met metafysische begrippen als geest, materie, vrije wil, goed, kwaad, het zijn en het worden. Het lijken begrippen die universeel geldig zijn en overal ter wereld toepasbaar zijn. Maar dat is uiterst misleidend. Deze begrippen vloeien direct voort uit een manier van kijken. Of om het anders te zeggen: Hij die niet naar zichzelf kijkt, ziet niet dat hij in het midden staat, namelijk als diepgeworteld zelfstandig waarnemend en handelend wezen in de eigen (belevings-)wereld. Kijken is een handeling die alles tot het eigene terug brengt, zelfs wanneer het niet-eigen en dus ‘vreemd’ is. Dit is de grote fout van alles wat universalistisch en globalistisch is. Het faalt in het beseffen dat men mens en samenleving van zijn essentie berooft door het terug te reduceren tot de eigen manier van kijken. Maar het is zelfs nog erger dan dat. De universalisten en globalisten reduceren zelfs de eigen mensen tot de eigen blik, namelijk een blik die verteld dat er geen worteling is en dat er dus niets eigens is. Alsof een mens niet geboren wordt uit ouders en derhalve ook uit voorouders en volk. Alsof wij noord-mensen niet dezelfde ziel meedragen die ons al duizenden jaren eigen is.

Een aardig, maar vaak niet herkend, voorbeeld hiervan is de eerste vrouwenrechtenbeweging van begin 20ste eeuw. De noordse volkeren hebben nooit de patriarchale samenlevingen gekend zoals die wel bij Zuid-Europese en meer nog bij Noord-Afrikaanse volkeren of in het Midden-Oosten bestond en bestaat. Verschil tussen man en vrouw bestaat overal ter wereld en is volstrekt normaal, maar in de Noord-Europese samenlevingen leidde dit niet tot patriarchale structuren, maar tot meer egalitaire structuren waarin mannen en vrouwen wel uitgingen van ieders specifieke kwaliteiten. Men hoeft de oude Germaanse en Keltische overleveringen er maar op na te slaan om te zien dat de Noord-Europese vrouw aanzienlijk anders in het leven stond, dan de mediterraanse. En dit staat uiteraard los van ieders voorkeur. Maar wanneer men de opkomst van de eerste vrouwenbewegingen ziet (en dus niet de latere meer modernistische bewegingen van de jaren zestig), die ziet dat deze zich richt tegen de patriarchale tendensen die met het christendom mee zijn gelift uit het Midden-Oosten en het Latijnse, en die de vrouw langzaam maar zeker in een voor hen onwenselijke rol hebben gezet. Het is dus, in essentie, dezelfde geest die ook onze voorouders bewoog. En toen Luther afstand nam van het juk van de Roomse kerk en neigde naar een meer persoonlijke en lokale invulling van de beleving van religie, handelde hij voor een belangrijk deel vanuit de diepgewortelde noords-heidense gedachte dat religie en spiritualiteit iets is dat zich op persoonlijk niveau voordoet en dat een directe band tussen mens, natuur en God of Goden betrof. Het zijn slechts voorbeelden, maar het laat zien dat vele dingen die wij modern of zelfs universeel vinden, voornamelijk expressies zijn van de typisch noordse volksziel. Het zijn noordse principes van hogere orde die tijd doorsnijden en zich steeds weer opnieuw en in verschillende vormen manifesteren.

Wanneer men spreekt over de Europese filosofie en de Europese metafysica, dan spreekt men doorgaans vanuit de Griekse oudheid en de concepten die aan hun beschaving ten grondslag lagen en mede via het christendom uiteindelijk ook Noord-Europa binnen zijn gedrongen. Maar hoe je het ook wendt of keert, het is niet hetzelfde als datgene wat aan de noordse ziel en beschaving ten grondslag ligt. Hiervoor moeten we naar onze eigen wortels kijken.  En dan komt men zaken tegen enerzijds niet meer bekend in de oren klinken, maar die anderzijds toch heel herkenbaar zullen zijn als typisch voor onze volksziel. Ik wil hier nu vooral in gaan op de begrippen Orde en Chaos.

Daar waar goed & kwaad bijvoorbeeld vooral een statische kwalificatie van verschijnselen zijn, daar zijn orde & chaos zaken die dieper werken en vooral een dynamiek beschrijven van processen waarvan de verschijnselen enkel het gevolg zijn.

Chaos is het desintegreren, uiteenvallen, vervallen en vervagen van de dingen wanneer men ze hun beloop laat. Chaos haalt voortdurend het gepresteerde, het verwezenlijkte en het beschermde onderuit. Het schuilt in de competitie om de altijd beperkte resources, in de strijd om een partner, in de strijd om een eigen plaats voor te wonen en werken op het eindige oppervlak van de aarde. Het schuilt ook in de afnemende scherpte en concentratie nadat men zijn macht en invloed heeft verwerkelijkt. Het schuilt ook in de eindigheid van het leven, en het voortdurende verschijnen van nieuw en onervaren leven. En het schuilt in het uitgebreide, dat men nooit geheel kan doorzien.

Orde is bijeenbrengen, indelen en opbouwen. Orde is datgene wat al het levende doet, zij het dat de ene soort dit instinctief doet en de andere ook meer bewust. De orde schuilt in de werken van de mens die zaken ordent, onderzoekt, rangschikt, herverdeelt en construeert. Het schuilt in de ingebakken beschavingsidealen van een volk. Het schuilt in het nieuw verschijnende leven die iedere generatie vult met dadendrang. Het schuilt in het besef van identiteit, doel en bestemming van een volk.

De oorspronkelijke Europese beschaving kende  een dynamisch evenwicht tussen de krachten chaos en die van orde. Mensen en Goden waren samen verantwoordelijk om de altijd en overal aanwezige krachten van chaos (en dus parallel hieraan ook entropie) het hoofd te bieden en orde te creëren. Deze strijd verliest men soms. Dan is het aan de sterkeren om uit dit verlies een nieuwe overwinning voor de orde te bevechten. Hoewel men dan uitgaat van dezelfde idealen, leidt dit wel steeds tot een iets andere orde dan voorheen. Dit werd gezien als inherent aan het leven en het cyclische karakter van leven en beschaving.

Orde en Chaos werken op alle niveaus van het bestaan. Het zit in de structuur en levenscyclus van melkwegstelsels, in de delicate balans van ecosystemen, in de levensfasen van een mens, in levensfasen van beschavingen (opkomst, bloei, verval en vernieuwing), en ook in de levensfasen van een mens.

Het is verleidelijk om chaos te zien als iets negatiefs, en orde als iets goeds. Dat is echter misleidend. Soms is het nodig dat de krachten van chaos woeden om stagnatie en impasse te doorbreken en om door te stoten naar nieuwe hoogtes. Parallel hieraan kan orde verstarrend werken en zelf de aanleiding vormen voor verval. Onze voorouders dachten dan ook niet in statische termen van goed en kwaad, maar in termen van handelingen en hun effect op jezelf en je omgeving, zowel in het nu als in de consequenties voor later. Ook in je persoonlijke ontwikkeling als (geworteld) mens speelt deze dynamiek een belangrijke rol doordat hetgene dat je verwezenlijkt of ziet vervallen weer consequenties heeft voor de nieuwe ordering die je in je leven aanbrengt. Orde en Chaos zie je dus ook weer terug in het cyclische aspect van leven en beschaving.

De ordenende krachten in een samenleving, weten zich vaak door de entropie en chaos door te zetten. Dit leidt tot een redelijk continue lijn van orde, ofwel tot een periode van relatieve bloei. Maar altijd komt er een moment van terugval, wanneer de chaos de overhand krijgt. Het is de ononderdrukbare wil tot overleven en overstijgen die de mens er steeds weer toe aanzet om de orde weer te claimen.  Dit is het cyclische van het leven. Dit werkt in de natuur als geheel, in de werken van een volk, en op persoonlijk vlak.

Aanvang en vernieuwing vindt altijd daar plaats waar orde en chaos elkaar treffen, waar entropie en godendrang elkaar treffen, waar de nacht het zijnde verhult, waar het mythische ijs en vuur van de noordse geest elkaar treffen. Het rijst op uit de as van het slagveld dat chaos heeft aangericht. Dit is waar het licht van de zon is verdrongen en waar het licht van de zwarte zon het vuur voor de hernieuwde scheppingskracht geeft wanneer het verval in de wolfstijd toeslaat. De zwarte zon is de heraut, de lichtbrenger. De zwarte zon is de oerduisternis en oerkracht die het licht brengt dat in ons brandt en dat we ook zien in het oervuur en oerijs in Ginnungagap, in die eeuwige waakvlam van de noorderster en dat ook brandt in de noordse geest. Het cyclische is de eeuwige wederkeer van het noordse licht aan het einde van de wolfstijd. Aanvang en vernieuwing liggen in de zwarte zon, in het woeste Jotünheim en Hyperborea, daar waar het ijs en vuur elkaar (zelfs fysiek) ontmoeten, de geboortegrond van de noordse mens. En zolang er noorderlingen zijn, kan dit licht wederkeren, en kunnen we onze mythische missie en lotsvervulling van een  hernieuwd Hyperborea (of midgard) waarmaken.

Wanneer de Aesir tijdens de Ragnarök hun eigen leven geven, doen zij dit niet vanwege een vaag christelijk gepredestineerd doemscenario, maar vanuit het besef dat het tijd is dat de krachten van chaos weer teruggedrongen worden, opdat een nieuwe bloei aan kan breken. Zij vervullen hiermee hun eigen hoogste streven en geven het ultieme voorbeeld dat iemand kan geven, wetende dat men soms offers moet brengen, opdat het hogere doel bereikt wordt. Daar waar het vuur van de oude Asen dooft, daar schijnt ook de zwarte zon als heraut van het nieuwe tijdperk, de nieuwe bloei in de weiden waar men het symbolische goud terug vindt.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s