Over het Borgen van Verworvenheden en de Geest van Vrijheid

“De enige plek waar vrijheid nuttig werkt en bovendien veilig en toekomstbestendig opgeborgen is, is in de noordse geest. Daarbuiten is vrijheid enkel een object, Trojaans paard en prooi. “
– Roger Dols

Het kabinet en de honderdenvijftig parlementsleden lopen de Tweede Kamer binnen voor een vergadering. Er wordt over en weer gesproken. De ene keer wat betekenisvoller dan de andere keer, maar hoe dan ook herkenbaar want gelijkend op zoveel andere debatten. De uitkomst een nog maar eens een wetswijziging. En natuurlijk is het in het landsbelang, dat zegt men er steeds bij. Alsof men ooit zou zeggen: “dit is eigenlijk slecht voor jullie”. De ene wetswijziging is wat ingrijpender of bewerkelijker dan de andere, maar steeds is het een administratieve afhandeling, een formele afwikkeling. Ergens verderop in de tijd kan men bedenken dat het eigenlijk toch niet zo goed heeft uitgepakt en dat het anders had gemoeten. Tegen die tijd is de wet doorgaans echter al ingesleten in het systeem. Het zijn banen geworden voor mensen die belast zijn met de uitvoering. Het is een deel van het apparaat. Wijziging brengt derhalve altijd tegenstand met zich mee, op zijn minst van degenen wiens baan het betreft.

Een wetswijziging betreft niet altijd de grote thema’s in een samenleving. Het komt zelden voor dat een aspect van de samenleving geheel op de schop gaat. Het zijn meestal delen van een thema. In plakjes wordt in de loop van de tijd een omvorming tot stand gebracht die men vaak pas ver na afloop ervan kan overzien. Op die manier is bijvoorbeeld de EU voor een groot deel geworden tot wat het nu is. En nu pas valt velen op dat onze eigen regering zich zaken moet laten voorschrijven door Brussel. Met een plakje per keer is de nationale soevereiniteit uitgehold, wat men hier verder ook van mag vinden. En wie dit nu nog wil terugdraaien ziet zich geconfronteerd met een opdracht van mythische proporties.

Dit vertrouwde, stabiele en (volgens velen althans) beste systeem ooit, heeft het dus net zo goed in zich om elementaire zaken druppelsgewijs af te nemen. Dit roept een fundamentele vraag op. Waar en hoe zijn onze belangrijkste verworvenheden het beste opgeborgen? We hebben geprobeerd om al onze maatschappelijke pijlers in wetgeving te borgen, ervan uitgaand dat het daarmee vastligt voor toekomstige generaties. Ongetwijfeld zullen mensen echter ook gedacht hebben dat de nationale soevereiniteit, een belangrijke pijler, goed geborgd was in onze wetgeving, en dus ook in onze instituties. Wij weten nu dat deze aanname blijkbaar onterecht was, want ze is zichtbaar verdampt. Hierbij hoeft men niet eens een kwade of destructieve intentie te veronderstellen. Degenen die het eerste plakje van de nationale soevereiniteit afsneden, zullen niet gedacht hebben dat het zo ver zou gaan als nu het geval is. Hetzelfde geldt voor degenen die het tiende plakje afsneden. Mensen zitten vaak in het moment, en vooral in de huidige mediale politiek is het blikveld verengd tot enkele schamele jaren. We doen ogenschijnlijk niet aan ingrijpende wijzigingen en dus is er even ogenschijnlijk geen gevaar.

Der germanische Geist ist der Geist der Freiheit

– Georg Wilhelm Friedrich Hegel

 Ieder volk heeft haar eigen bijzonderheden en karakteristieken, zo ook de Europese mens en meer specifiek de noordse mens. Van alle zaken die ons kenmerken is vrijheid de meest prominente. Onze grootste voorouders zijn mensen die zich voor deze vrijheid hebben ingezet. Het zijn mensen zoals Arminius de Cherusker, Widukind de Saks, Karel Martel en  Jan III Sobieski. Deze mensen handelden niet vanuit wetgeving of vanuit een systeem. Wat ook hun secundaire motieven verder ook geweest mogen zijn, zij handelden primair vanuit een gedachte en idee, namelijk vrijheid. Vaak handelden zij juist tegen gewoontes, belangen of wetten in, omdat deze de vrijheid juist bedreigden. Fundamenteler dan dat wat een wet, hoe goed bedoeld ook, tracht te beschermen is de gedachte zelf. Zelfs wanneer men (uiterst hypothetisch, maar toch) perfecte wetten heeft geconstrueerd, door de entropie die altijd in het uitgebreide, in de wereld, in de samenleving en in de mens werkzaam is, is geen enkel systeem statisch. Zelfs en relatief starre samenlevingen niet. Er zijn zoveel factoren die het leven beïnvloeden dat er altijd sprake is van een dynamisch systeem. En in deze voortdurend in beweging zijnde constellatie raken wetten alleen al om deze reden achterhaald. Wanneer de mens niet zelf voortdurend en actief een beschavingsstrijd levert om deze entropie te blijven doorbreken en te streven naar overleven en overstijgen, dan vervalt de validiteit van het verworvene en vervalt bovendien uiteindelijk ook het verworvene zelf.

De enige omstandigheid waarin de mens deze beschavingsstrijd kan en wil voortzetten tegen de entropie en dus haar belangrijkste fundamenten behoud, is wanneer de mens zijn geest sterk en gezond genoeg houdt. Wanneer de geest haar kracht behoud, vindt haar drager altijd wel een weg om haar meest waardevolle aspecten tot uiting te brengen en te verwerkelijken. De mens wiens geest vol vuur is en zich bewust is van de eigen fundamenten zal altijd een instrument vinden om de eigen beschavingsidealen te realiseren, ook al vergt dit soms het uiterste van mens en samenleving. En wanneer Hegel zegt dat de Germaanse geest de geest van vrijheid is, dan slaat hij de spijker op de kop. Kijkt men naar onze historie, dan ziet men dit element steeds weer opnieuw terugkomen als de rode draad op ons pad door de wereld.

De vraag naar de gezondheidstoestand van de noordse geest doet zich vooral in onze huidige tijd weer voor. Wij zien ons geplaatst voor enkele ingrijpende maatschappelijke problemen. Zijn wij nog gezond genoeg om op te staan en onze fundamenten te verdedigen en ons pad opnieuw naar onze meest eigen beschavingsidealen vorm te geven? Willen wij onze vrijheid en manier van in-de-wereld-zijn beschermen, dan zullen wij onze geest moeten sterken, want niet in wetten of systemen liggen onze belangrijkste verworvenheden. Wanneer ze niet krachtig in onze geest zitten dan zijn ze verloren. Geen wet of systeem kan dit compenseren of overnemen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s